Έρως – Αντέρως


«Λεξικό ερωτημάτων περί Έρωτος και άλλων μυστηρίων»


Έρωτας: κινητήριο νόημα, ως βασική αρχή, όχι μόνο απέναντι σε ένα πρόσωπο αλλά και απέναντι στην ίδια τη ζωή.

Αντέρωτας: απάντηση, άλλες φορές αμοιβαία στέκεται, άλλες αντιστέκεται και άλλες μπορεί να μάχεται τον Έρωτα, ως ισορροπιστής ή εκδικητής.

Σχετίζονται; …Οι δύο όψεις μας, στην προσπάθειά μας να δώσουμε νόημα και τελικά να εμπιστευτούμε το απρόβλεπτο – την ίδια τη ζωή.  Ο διάλογος μεταξύ των δύο, η αρχή της συνέχειας και της συνοχής του Εαυτού και του Κόσμου.

Η μυθολογία: τους παρουσιάζει σαν αδέρφια. Ο Έρωτας μη μπορώντας να αναπτυχθεί και κρατώντας τα φτερά του μαζεμένα, σα μπουμπούκια που δεν έχουν τη δύναμη να ανθίσουν χρειαζόταν έναν συμπαίκτη, ώστε να μη μένει στάσιμος στο δικό του« αέναο». Όσο ο Αντέρωτας ήταν δίπλα του εκείνος αναπτυσσόταν. Περιγράφονται ως αντίπαλοι, ενώ στην ουσία φαίνεται να αποτελούν κομμάτια, αντίστοιχης δυναμικής, διαφορετικού  χαρακτήρα και συμπληρωματικής λειτουργίας,  μιας ένωσης «αδιαχωρίστου και ομοούσιας».

Πώς θα μιλούσαν;

Αν ο Έρωτας, λοιπόν, τριγυρίζοντας στόχευε με τα βέλη του και παρορμητικά «ορμούσε» στο αντικείμενο του πόθου, ο Αντέρωτας ήταν εκεί για να σαμποτάρει -ελαφρώς-  ή να εξισορροπήσει  τη διαδικασία… Ενσάρκωνε το κουράγιο, που χρειαζόμαστε, για να αντισταθούμε απέναντι στην τεράστια φαντασίωσή μας, να χαθούμε στην αγκαλιά του άλλου, να υπάρχουμε και έξω από τη σχέση… Κ έθετε ερωτήματα, απέναντι στην τρέλα του Έρωτα. Ίσως αν μιλούσε να του έλεγε: «Συμφωνώ, το πρόσωπο που διάλεξες είναι όμορφο, αλλά …μήπως να φυλάγεσαι και λίγο; Φοβάμαι μην αφανιστείς», «Δεν πρέπει να ξέρεις που στοχεύεις; Δε βλέπεις ότι δεν είναι όλοι έτοιμοι να ερωτευτούν ;», «Πρέπει να δούμε και τι θα γίνει μετά που θα περάσεις… Όταν σταματήσει ο άλλος να είναι ο καθρέφτης του εαυτού σου, που σιωπά, και αρχίσετε να μαλώνετε. Θα μπορέσεις να τον συμπεριλάβεις και να αναπτυχθείς ή θα πεθάνεις;», ποιος ξέρει ποια θα ήταν η πραγματική φωνή του. Άλλοτε απέναντι, δίπλα, σε απόσταση, προσπαθεί αμφιβάλλοντας, αμφιθυμικά μιλώντας να «λογικέψει» τον έρωτα και να προστατεύσει – κινούμενος ως αντίπαλος, εκδικητής – απέναντι σε όσους προσβάλλουν το ιδανικό, την αξία του Έρωτα.

Ο Έρωτας, ορμητικός, ανικανοποίητος, σπρώχνει τα πράγματα σε συνέχεια και εξέλιξη. Δίχως αυτόν η ζωή θα ήταν άγονη, άνυδρη, άκαρπη. Ο Αντέρωτας, σαν αντίρροπη δύναμη, απαντά «αντερωτώντας», δίνοντας μια και μόνο σαφή απάντηση απέναντι στο εξωτερικό στοίχημα της πραγματικότητας: ότι ο Έρωτας μεγαλώνει και η Αγάπη ωριμάζει. Μια παροιμία του 16ου αιώνα λέει ότι «Η διαμάχη των Εραστών είναι η ανανέωση της αγάπης».

Σα νεαρό κύτταρο, που αρχικά διχοτομείται για να αναπτυχθεί, έτσι και οι δυο όψεις αυτής της σχέσης – Έρωτας – Αντέρωτας, Άνδρας – Γυναίκα, Αγάπη – Φόβος, Τρέλα – Λογική, Φως – Σκοτάδι, μεταμορφώνουν την αλήθεια του Είναι μας και ανοίγουν δρόμους στο Γίγνεσθαι.

Ο αντιφατικός τους διάλογος, παράδοξα συμπληρωματικός, ανοίγει το δρόμο του βιώματος στην ψυχή και της εξέλιξής της μέσα από αυτόν. Η ψυχή προφανώς έχει την ανάγκη να περιπλανιέται, να ανακαλύπτει, να συνδιαλέγεται – η πιο κοινή γλώσσα ο έρωτας.

Η ανάγκη μας για έρωτα; Πώς γεννιέται; Και μιλά σε όλους;

Λένε πως προϋπόθεση για να ερωτευτείς είναι να αντέχεις να αναγνωρίσεις μέσα σου την έλλειψη και την αίσθηση του ανικανοποίητου… Το ανθρώπινο ον, μέσα από τον Έρωτα επιχειρεί να «βρει τον εαυτό του» και βρίσκοντας το «άλλο μισό του ουρανού» να αγγίζει την προσωπική διάσταση της χαμένης του ολότητας. Ερωτευόμαστε το πρόσωπο εκείνο, που αποκρίνεται στην ερώτηση μας «Ποιός είμαι;».

Και αν συνεχίζαμε θα λέγαμε και ποιος θα ήθελα να ήμουν και ποιος θέλω να γίνω. Ο Άλλος σα να ξέρει την ιδανική απάντησή στα ερωτήματά μας, εκφράζοντάς τα ακόμα και μέσα από σιωπή. Κινούμαστε από μια ανάγκη πνευματική, την ανάγκη μας για «μεταμόρφωση».

Ποθούμε, καθ’ όσον είμαστε εντελώς διαφορετικοί από τους άλλους και αγαπούμε για να εφεύρουμε μια πρώτη πηγή αγάπης. Ένα σημείο στίξης μέσα στην προσωπική μας ιστορία, όπου μπορούμε να μηδενίσουμε και να ξεκινήσουμε από την αρχή.

O A. Carotenuto, («Έρως και Πάθος», σ.44 ), αναφέρει ότι: «Δεν αληθεύει ότι ο έρωτας είναι μια σύντηξη ψυχών και σωμάτων, όσο και να οι εραστές προσπαθούν να κάνουν πραγματικότητα αυτή την αυταπάτη. Η αλήθεια είναι ότι στην ερωτική εμπειρία ο άλλος μας διαφεύγει διαρκώς». Η ελπίδα για ένωση δίνει νόημα στην επανάληψη του παράδοξου παιχνιδιού του Έρωτα και μια απάντηση στην εσωτερική μας μοναξιά.

Ο Άλλος σαν άγνωστο πεδίο, μας ανοίγει επιλογές που θα θέλαμε να διερευνήσουμε και είναι ξένες, ακόμα και απορριπτέες από εμάς. Ένα αριθμό πραγμάτων που δεν είμαστε και ίσως κάποια που ποτέ δε θα ακουμπήσουμε. Κάποια που μας φοβίζουν, μας σκιάζουν. Ο χώρος των ομοίων, που συνεπάγεται μια ένωση, κουβαλά μια σκιερή αντανάκλαση, όλων εκείνων των πραγμάτων που χωρίζουν δύο ανθρώπους. Όσο η σχέση προχωράει, τόσο αναπτύσσει το χώρο των κοινών και εκείνο των διαφορετικών σημείων, που επίσης αυξάνουν.

Το δημιουργικό παιχνίδι Έρωτα – Αντέρωτα αντανακλά το μυστηριώδες παιχνίδι της ζωής. Η προσομοίωσή του μέσα μας και ο  χορός, μεταξύ των οικείων και ανοίκειων, επικίνδυνων εκδοχών μέσα μας, δημιουργούν μια νέα ένωση δική μας με τον Εαυτό μας, και με όσα μας διακρίνουν ή μας συνδέουν με το έξω από εμάς.

Λόγια του Jung, μέσα από το στόμα του Hillman περιγράφουν ότι «Η αντανάκλαση μπορεί να δομεί τη συνείδηση, αλλά η αγάπη την ψυχή» (Stephenson, Ε. Craig (2012) Anteros: A Forgotten Myth, σ.116).

Έκανε, επίσης,  τη διάσημη διαπίστωση ότι «λογικά» το αντίθετο της Αγάπης είναι το Μίσος και του Έρωτα ο Φόβος. Αλλά ψυχολογικά είναι ανάγκη ο Έρωτας να νικήσει. «Ο φόβος μιλά τη γλώσσα της ατέλειας» (A.Carotenuto, «Η ψυχή της γυναίκας», σ.189). Η διάθεση αποφυγής της επαφής με αυτό το φόβο, το ανεξάλειπτο στοιχείο της ζωής σημαίνει φυγή από την ίδια τη ζωή. Το στοίχημα είναι τα αντίθετα να «συγχωρέσουν» και η αμφιθυμία να γίνει κίνητρο για γνώση.

Αν τα «αν» δε σταματούν, τότε δε σταματά και η οδός προς το απίθανο. Σαν αθάνατοι πια, οι ερωτευμένοι, καταργούν το χρόνο και τη δική τους ανθρώπινη διάσταση μέσα του. Ο φόβος χαίρει ιερού σεβασμού, ως δύναμης που συθέμελα μας συνταράσσει. Από την άλλη, το σημαντικό κατά τον Μ. Μαρκέζι είναι να «όταν έρχεται ο θάνατος να μας βρίσκει ζωντανούς». ( A .Carotenuto, «Έρως και Πάθος», σ.192 ).

Σαν ψεύτικοι φίλοι, σαν ψεύτικοι εχθροί, Έρωτας και Αντέρωτας συνεργούν.

Η στιγμή αυτή, όπου Έρωτας και Αντέρωτας συγχρονίζονται, συνηχούν, άχρονη και διαρκής, ακατάλυτη επαναθέτει το ερώτημα «ή- ή» σε ένα νέο τόπο του  «και… και«.

Και αν «και – και», «τότε;».

Η απάντηση;

Εμπιστοσύνη και ιερή προσήλωση στην του Έρωτος «συγκινητική λογική» (A.Carotenuto, «Η ψυχή της γυναίκας», σ.122 ). Και ένα μεγάλο ναι στη σύνδεση μας με τη ζωή που θέλουμε…!

«(….) κ” ἐβάλθη ν” ἀγαπήσει ἐκεῖνον, ὁποὺ δὲν μπορεῖ νὰ δεῖ οὐδὲ νὰ γνωρίσει», Ερωτόκριτος, Βιτζέντζος Κορνάρος, στ.1305.

Άννα Χρυσουλάκη, Ψυχολόγος/ Εθελόντρια


 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ


Μεταφρασμένη

Carotenuto, A. (2002). Μύθοι και Θρύλοι της Αποπλάνησης, εκδ. Ίταμος.

Carotenuto, A. (2002). Έρως και Πάθος, εκδ. Ίταμος.

Carotenuto, A. (2005). Η Ψυχή της Γυναίκας, εκδ. Ίταμος.


Ξενόγλωσση

Stephenson, Ε. Craig (2012) Anteros: A Forgotten Myth. Times από Refinecatch Limited, Bungay, Suffolk, TJ International Ltd, New York.


Από το διαδίκτυο

Nouvelles psychanalytiques

http://nouvelles-psychanalytiques.blogspot.gr/2008/10/jaques=alain=miller-/amour-en,html?spref=fb


αντέρως

 


Στην  Ελληνική μυθολογία ο Αντέρως (Αντίθετος Έρως ή Αμοιβαίος) ήταν ο  δίδυμος αδερφός του έρωτα, γιος της  Θεάς Αφροδίτης και του Άρη. Ο Kλαύδιος Αιλιανός στο έργο του»De Natura Animalium» αναφέρει ότι προέκυψε μετά από τον αμοιβαίο έρωτα μεταξύ του θεού Ποσειδώνα και του νεαρού Νηρίτη.

Μορφολογικά ο Ανanterosimageτέρως μοιάζει με τον αδερφό του, μόνο που έχει πιο μακριά μαλλιά και πιο πλούσια φτερά. Το σύμβολό του είναι το γνωστό σε όλους μας τόξο και τα βέλη, με τα οποία σημαδεύει τους ανθρώπους, στους οποίους θέλει να κάνει αισθητή την παρουσία του. Ο Αντέρως χαρακτηριζόταν ως η ιδιαίτερη προσωποποίηση της αμοιβαιότητας που εκδηλώνεται στον έρωτα ειδικά μεταξύ ομοφύλων εφήβων. Είναι εκείνος ο οποίος εκφράζει την αμοιβαία αγάπη, τον αμοιβαίο έρωτα.   Όσο συνέπαιζε με τον Αντέρωτα το σώμα του έρωτα μεγάλωνε, ενώ έφθινε κάθε φορά που μάλωναν κ ο ένας αποχωριζόταν τον άλλον. Ο Έρως και ο Αντέρως εκφράζουν  την αρμονική εξισορρόπηση της ανάγκης τόσο να δίνει, αλλά και να λαμβάνει εξίσου. Η ανάγκη για ισορροπία φαίνεται και στην ίδια την ετυμολογία της λέξης Αντέρως: έχουμε το πρόθεμα αντ- που στα αρχαία Ελληνικά δηλώνει αυτό που είναι ίσο με κάτι.

Κατ΄ άλλους όμως, όπως υποστηρίζει π.χ. και ο Γκομλέν στον Αντέρωτα οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν ιδιότητες εντελώς αντίθετες μ΄ εκείνες του Έρωτα με τον οποίον ετυμολογικά φέρεται αντίπαλος. Αντιπροσώπευε δηλαδή την απέχθεια, την αποστροφή και την απομάκρυνση που χαρακτηρίζει μεταξύ τους τα διάφορα ζώα. Και επειδή οι αρχαίοι πίστευαν πως τόσο ο Έρως όσο και ο Αντέρως επιδρούσαν επί πάντων των όντων πέρα από τα έμψυχα, δηλαδή στα φυτά, λίμνες, ποταμούς, ως αναγκαία αρμονία και ισορροπία της φύσης, ο Αντέρως τελικά ήταν ευεργετική δευτερεύουσα θεότητα που εμπόδιζε τις διάφορες έλξεις στη φύση που θα μπορούσαν να επαναφέρουν το χάος.

Περιγράφεται, επίσης, σαν ιδιαίτερα «σκοτεινός» και «μοχθηρός», τιμωρός της σκληρότητας και της μη ανταπόδοσης ερωτικού καλέσματος καθώς και της έλλειψης πίστης στον έρωτα, αποκαλούμενος εξ αυτού ως «Αντέρως Αλάστωρ» (= Αντέρωτας Αλητήριος ή ολέθριος), που είχε καταστεί περίφημη σχετική αρχαία έκφραση. Κατ΄ άλλη όμως εκδοχή ο πτερωτός Αντέρως εκπροσωπούσε τον ατυχή έρωτα, από την απεικόνισή του με σκουρόχρωμα μαλλιά και συνεπτυγμένες φτερούγες,  σε αντίθεση με τον Έρωτα που φέρονταν ξανθός με ευρείς πτέρυγες έτοιμος να πετάξει.image2

Παραστάσεις του Αντέρωτα διασώθηκαν πολλές, σε σύμπλεγμα με τον Έρωτα όπως π.χ. σε παλαίστρα της Ίλιδας όπου ο Έρως κρατάει φοίνικα και ο Αντέρως προσπαθεί να του το αποσπάσει. Μαρμάρινο ανάγλυφο βρίσκεται και στο Μουσείο της Νεάπολης όπου ο Αντέρως παρουσιάζεται με κυρτές πτέρυγες, καθώς και στο Παλάτσο Κολλόνα της Ρώμης, όπου δύο πτερωτοί δαίμονες συναγωνίζονται στο δρόμο σε λαμπαδηφορία. Στο Αμφιαράειο υπήρχε ζεύγος κυπέλλων που το ένα έφερε παράσταση του Αντέρωτα και το άλλο του Έρωτα.

Μάλιστα υπάρχουν και βωμοί αφιερωμένοι στον Αντέρωτα σε πολλά μέρη με κυρίαρχα εκείνα της Ίλιδας και στην Αθήνα στην Ακρόπολη. Ενδεικτικά ο βωμός του Αντέρωτα στην Αθήνα βρίσκεται στα βόρεια της Ακρόπολης. Παραπέμπει στην ιστορία του εραστή Μέλητου ο οποίος κατάφερε να περάσει με επιτυχία όλες τις δοκιμασίες στις οποίες τον υπέβαλλε ο πανέμορφος νεαρός Τιμαγόρας. Παρόλα αυτά ο Τιμαγόρας συνέχιζε να αντιστέκεται στην ερωτική πολιορκία του Μέλητου και ο τελευταίος, τρελός από έρωτα, αυτοκτόνησε πέφτοντας από την Ακρόπολη. Σύμφωνα με τον θρύλο, μόλις ο Τιμαγόρας έμαθε για τον θάνατο του εραστή του, καταλήφθηκε από μία ανεξέλεγκτη ορμή και τρέχοντας έπεσε κι αυτός στο ίδιο σημείο, πάνω από το σώμα του άψυχου Μέλητου. Το σημείο που έπεσαν οι δύο νέοι ήταν ακριβώς αυτό που επέλεξαν οι αθηναίοι για να στήσουν το ιερό προς τιμή του θεού Αντέρωτα.

Τσαβολάκη Νεκταρία, Κοινωνική Λειτουργός/ Εθελόντρια


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ


Ξενόγλωσση

Pausanias (1918) Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd.

Pausanias, (1961) Description of Greece VI. 28, 3, in Pausanias, Description of Greece, Volume III, Books 6-8, trans. W. H. S. Jones London: William Heinemann.

Dror Post (2014) Anteros: On Friendship Between Rivals and Rivalry Between Friends. Columbia University.

David L. Orvis and Will Stockton (2014) Eros and Anteros: Queer Mutuality in Milton’s Doctrine and Discipline of DivorceEarly Modern Culture: An Electronic Seminar. Issue 10. Queer Milton.

Guy de Tervarent (1965) Eros and Anteros or Reciprocal Love in Ancient and Renaissance Art. Journal of the Warburg and Courtauld Institutes. Issue 28: 205-208.

Merrill, Robert V. (1944) Eros and Anteros, Speculum. A Journal of Mediaeval Studies, 19: 3, 265-284.

Craig E. Stephenson (2012) Anteros: A Forgotten Myth. Times από Re fi neCatch Limited, Bungay, Suffolk, TJ International Ltd, New York


Ελληνική

Γεραλής Γ. (2000). Ελληνική μυθολογία τ. 2, εκδ. Καστανιώτη.

Ηλιάδη Θ.  (1989). Η Μυθολογία της Ηλείας, Αθήνα.

Μπούτσικα Ανδρέα (2002). Αρχαία Ήλις Εκδόσεις: Βιβλιοπανόραμα, Αμαλιάδα.

Ι. Θ. Κακριδής (1986). Ελληνική Μυθολογία . Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα.

Κερένυι Κ. (1974). Μυθολογία των Ελλήνων. Βιβλιοπωλίο της Εστίας, Αθήνα.

Σταμπολίδης Ν. Χρ. και Τασούλας Γ. (2009). Έρως. Από την Θεογονία του Ησιόδου στην ύστερη αρχαιότητα. Κατάλογος της Έκθεσης, Αθήνα. Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.


Μεταφρασμένη

Decharme. P. (1925) Μυθολογία της Αρχαίας Ελλάδος μεταφρ: Οικονομίδου. Ι. Εκδόσεις: Πελεκάνος, Αθήνα.


έρως

 


Στην ελληνική μυθολογία ο Έρως ήταν ο φτερωτός θεός της αγάπης. Συχνά σχετίζεται με τη θεά Αφροδίτη. Σύμφωνα με τον μύθο, όταν χτυπούσε με τα βέλη του δύο ανθρώπους, αυτοί ερωτεύονταν παράφορα. Ο Έρως χαρακτηρίζεται ανίκητος στην τραγωδία.

Eros_Farnese_MAN_Napoli_6353Αντιγόνη

Σύμφωνα με την ορφική διδασκαλία, ο Έρωτας προήλθε από το «κοσμικό αυγό» που άφησε η Νύχτα στους κόλπους του Ερέβους. Υπέρ μιας κοσμογονικής καταγωγής του τίθεται και ο Ησίοδος στη Θεογονία, καθώς αναφέρει πως ο Έρωτας προήλθε από το Χάος μαζί με τη Γαία, στοιχεία επίσης χωρίς γεννήτορες.

Στη μεταομηρική μυθολογία παρουσιάζονται και άλλοι γεννήτορες του Έρωτα, ενώ συχνά σχετίζεται με τη θεά Αφροδίτη. Σύμφωνα με τη Σαπφώ είναι γιος της Αφροδίτης και του Ουρανού, ενώ σύμφωνα με τον Σιμωνίδη τον Κείο είναι γιος της Αφροδίτης και του Άρη. Αναφέρεται και ως υπηρέτης και συνοδός της Αφροδίτης. Ο Αλκαίος αναφέρει ότι ο Έρωτας ήταν γιος της Ίριδας και του Ζέφυρου. Σε άλλες πηγές, πατέρας του Έρωτα θεωρείται ο Ήφαιστος.

Από τους τραγικούς, ιδιαίτερη σημασία στον θεό Έρωτα αποδίδει ο Ευριπίδης. Ο Ευριπίδης διαχωρίζει τη δύναμη του Έρωτα σε δύο μορφές: Σε αυτή που μπορεί να οδηγήσει στην Αρετή και σε εκείνη που οδηγεί στην Αθλιότητα. Με παρόμοιο τρόπο, στο Συμπόσιο του Πλάτωνα εντοπίζουμε τον «καλό» Έρωτα (γιο της Αφροδίτης Ουρανίας) και τον «κακό» Έρωτα (γιο της Αφροδίτης Πανδήμου).

Η προσωπικότητά του, πολυποίκιλη, άλλαξε πολύ από την αρχαϊκή περίοδο ως την αλεξανδρινή και ρωμαϊκή εποχή. Στις πιο παλιές Θεογονίες ο Έρωτας θεωρείται ως ένας θεός που γεννήθηκε την ίδια εποχή με τη Γη βγαίνοντας απευθείας από το αρχικό Χάος. Έτσι στις Θεσπιές λατρευόταν με τη μορφή μιας ακατέργαστης πέτρας. Ή ακόμη ο Έρωτας γεννιέται από το αρχέγονο Αυγό, αυτό το Αυγό που γέννησε η Νύκτα και του οποίου τα δύο μισά χωρισμένα σχηματίζουν τη Γη και το κάλυμμά της, τον Ουρανό.

imageserosΟ Έρωτας θα παραμείνει πάντοτε, ακόμη και στην εποχή των «αλεξανδρινών» ωραιοποιήσεων του μύθου του, μία κυρίαρχη δύναμη του Κόσμου. Αυτός διασφαλίζει όχι μόνο τη συνέχεια των ειδών, αλλά και την εσωτερική συνοχή του Κόσμου. Το θέμα αυτό το εκμεταλλεύτηκαν συγγραφείς των Κοσμογονιών, φιλόσοφοι και ποιητές. Αντίθετη με την τάση να θεωρείται ο Έρωτας ως ένας από τους μεγάλους θεούς διατυπώνεται η θεωρία που παρουσιάζεται με τη μορφή ενός μύθου από τον Πλάτωνα στο Συμπόσιο, μύθο που τον βάζει στο στόμα μιας ιέρειας από τη Μαντίνεια, της Διοτίμας, αυτής που μύησε, λένε, τον Σωκράτη. Σύμφωνα με τη Διοτίμα, ο Έρωτας είναι ένας «δαίμονας», μεσολαβητής ανάμεσα στους θεούς και τους ανθρώπους.

Γεννήθηκε από την ένωση του Πόρου και της Πενίας, μέσα στον κήπο των θεών, έπειτα από ένα μεγάλο δείπνο, στο οποίο είχαν προσκληθεί όλες οι θεότητες. Σ’ αυτή του την καταγωγή οφείλει μερικά ιδιάζοντα χαρακτηριστικά: στην αναζήτηση πάντοτε του αντικειμένου του ως Πενία ξέρει πάντοτε να επινοεί έναν τρόπο, για να φτάσει στο σκοπό του ως Πόρος. Χωρίς να είναι όμως καθόλου ένας παντοδύναμος θεός, ο Έρωτας είναι μια δύναμη διαρκώς ανικανοποίητη και ανήσυχη.

8642d25a620973fa3026f6e79469a10d

Επινοήθηκαν και άλλοι μύθοι, που του έδιναν διαφορετικές γενεαλογίες· κάποτε τον θέλουν γιο της Ειλείθυιας ή της Ίριδας ή του Ερμή και της χθόνιας Άρτεμης ή, και αυτή είναι η γενικά αποδεκτή παράδοση, του Ηρακλή και της Αφροδίτης. Αλλά και στο σημείο αυτό ακόμη η εκμετάλλευση των μυθογράφων καθόρισε διακρίσεις. Όπως διακρίνουν διάφορες Αφροδίτες, έτσι διακρίνουν και περισσότερους Έρωτες· ένας Έρωτας, λένε, ήταν γιος του Ερμή και της Ουρανίας Αφροδίτης· ένας άλλος Έρωτας, που ονομάστηκε Αντέρως (Αντίθετος Έρως ή Αμοιβαίος), είχε γεννηθεί από τον Άρη και την Αφροδίτη, την κόρη του Δία και της Διώνης· ένα τρίτος Έρωτας ήταν ο γιος του Ερμή και της Άρτεμης, κόρης του Δία και της Περσεφόνης, και αυτός είναι ειδικά ο φτερωτός θεός, ο οικείος των ποιητών και των γλυπτών.
Ο Κικέρωνας, που έχει συσσωρεύσει στο τέλος της πραγματείας του Περὶ τῆς φύσεως τῶν θεῶν (De natura deorum) αυτές τις λεπτές διακρίσεις των μυθογράφων, δεν έχει καμιά δυσκολία να δείξει τον τεχνητό χαρακτήρα όλων αυτών των μύθων που επινοήθηκαν αργότερα, για να λύσουν τις δυσκολίες ή τις αντιφάσεις που περιείχαν οι αρχικές παραδόσεις.

A31b072
Λίγο λίγο κάτω από την επίδραση των ποιητών ο θεός Έρωτας πήρε την παραδοσιακή του φυσιογνωμία. Τον παρουσιάζουν σαν ένα παιδί συχνά φτερωτό, αλλά και χωρίς φτερά, που του αρέσει να φέρνει την ταραχή στις καρδιές. Ή τις πυρπολεί με το δαυλό του ή τις πληγώνει με τα βέλη του. Οι επεμβάσεις του είναι αναρίθμητες. Επιτίθεται εναντίον του Ηρακλή, του Απόλλωνα, που τον είχε κοροϊδέψει ως τοξότη, εναντίον του ίδιου του Δία, της μητέρας του και φυσικά στους ανθρώπους. Οι αλεξανδρινοί ποιητές αγαπούν να τον παρουσιάζουν να παίζει με καρύδια (που αντιστοιχούν με τις σημερινές μπίλιες) με τα παιδιά των θεών, ιδίως με τον Γανυμήδη ή με τον αδελφό του Αντέρωτα, και να μαλώνει μαζί τους. Φαντάζονται ακόμη παιδικές σκηνές ανάλογα με το θεϊκό χαρακτήρα του· ο Έρωτας τιμωρημένος, που τον βάζει η μητέρα σου σε τιμωρία, ο Έρωτας πληγωμένος, γιατί μάζεψε τριαντάφυλλα, χωρίς να φυλαχθεί από τα αγκάθια κ.λπ.
.
Οι τοιχογραφίες της Πομπηίας εκλαΐκευσαν αυτόν τον τύπο. Αλλά πάντοτε – και αυτό ακριβώς είναι ένα αγαπημένο θέμα των ποιητών – κάτω από το φαινομενικά αθώο παιδί μαντεύουμε τον ισχυρό θεό, που μπορεί ανάλογα με τη φαντασία του, να προξενήσει φριχτές πληγές. Η μητέρα του ιδίως τον μεταχειρίζεται με κάποιο σεβασμό και πάντοτε τον φοβάται λίγο.
Ένας από τους διασημότερους μύθους, στους οποίους ο Έρωτας παίζει ένα ρόλο, είναι η μυθιστορηματική περιπέτεια της Ψυχής, που την παραδίνουν ως μύθο· οι αρχές της θεωρίας αυτής πρέπει να αναζητηθούν πιθανότατα στους «Μιλησίους» μύθους.